ศึกษาต่อเนื่อง CME Interesting Conferences What internist should know about DPP-4 inhibitors? : ศ.คลินิก นพ.ชัยชาญ ดีโรจนวงศ์
What internist should know about DPP-4 inhibitors? : ศ.คลินิก นพ.ชัยชาญ ดีโรจนวงศ์ PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย Admin (CME)   
วันศุกร์ที่ 04 ตุลาคม 2013 เวลา 15:39 น.

ปัจจุบันยาเม็ดลดน้ำตาลในเลือดมีอยู่หลายกลุ่มแบ่งตามกลไกการออกฤทธิ์ได้แก่ ยาที่กระตุ้นการหลั่งอินสุลินเช่น sulfonylurea, ginide ยาที่ลดภาวะดื้อต่ออินสุลินเช่น metformin, pioglitazone และยาที่ยับยั้งการดูดซึมอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรทในลำไส้เช่น acarbose ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors หรือ gliptins เป็นยากลุ่มใหม่ที่มีคุณสมบัติกระตุ้นตับอ่อนให้หลั่งอินสุลินเฉพาะช่วงที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง  นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนกลูคากอนเฉพาะช่วงที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเช่นกัน   ดังนั้นยากลุ่มนี้จึงมีลักษณะเด่นที่ไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดถ้าใช้เป็นยาเดี่ยวหรือใช้ร่วมกับยา metformin หรือ pioglitazone

What internist should know about DPP-4 inhibitors?

ศ.คลินิก นพ.ชัยชาญ ดีโรจนวงศ์

หน่วยต่อมไร้ท่อ  กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลราชวิถี

 

     ปัจจุบันยาเม็ดลดน้ำตาลในเลือดมีอยู่หลายกลุ่มแบ่งตามกลไกการออกฤทธิ์ได้แก่ ยาที่กระตุ้นการหลั่งอินสุลินเช่น sulfonylurea, ginide ยาที่ลดภาวะดื้อต่ออินสุลินเช่น metformin, pioglitazone และยาที่ยับยั้งการดูดซึมอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรทในลำไส้เช่น acarbose   ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors หรือ gliptins เป็นยากลุ่มใหม่ที่มีคุณสมบัติกระตุ้นตับอ่อนให้หลั่งอินสุลินเฉพาะช่วงที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง  นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนกลูคากอนเฉพาะช่วงที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเช่นกัน   ดังนั้นยากลุ่มนี้จึงมีลักษณะเด่นที่ไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดถ้าใช้เป็นยาเดี่ยวหรือใช้ร่วมกับยา metformin หรือ pioglitazone

    ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors หรือ gliptins ออกฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดโดยทำให้เพิ่มระดับฮอร์โมน GLP-1 ( glucagon like peptide 1 ) และGIP ( glucose dependent insulinotropic polypeptide )  ในกระแสเลือดโดยไปยับยั้งเอนไซม์ DPP-4 ( di-peptidyl-peptidase-4 ) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ทำลายฮอร์โมน GLP-1 และ GIP เมื่อถูกหลั่งออกมาในกระแสเลือด      ฮอร์โมน GLP-1 และ GIP เป็นฮอร์โมนที่หลั่งจากลำไส้หลังรับประทานอาหารมีฤทธิ์กระตุ้นการหลั่งอินสุลินและยับยั้งการหลั่งกลูคากอนเฉพาะช่วงที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง   ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors เพิ่มระดับฮอร์โมน GLP-1 ในเลือดประมาณ 3 เท่าเมื่อเทียบกับก่อนได้รับยา ยากลุ่มนี้มีคุณสมบัติลดระดับ HbA1c เฉลี่ยประมาณร้อยละ 0.6-1.0% ขี้นกับระดับน้ำตาลก่อนการรักษา

  ยากลุ่มนี้มีคุณสมบัติลดระดับ HbA1c เฉลี่ยประมาณร้อยละ 0.6-1.0  ขี้นกับระดับน้ำตาลก่อนการรักษา  ซึ่งใกล้เคียงกับยาลดระดับน้ำตาลกลุ่มอื่นๆ ยากลุ่มนี้สามารถใช้เป็นยาเดี่ยว  หรือใช้ร่วมกับยาลดน้ำตาลกลุ่มอื่นเช่น metformin, pioglitazone, sulfonylurea และอินสุลิน    ข้อดีของยากลุ่มนี้คือไม่ทำให้เกิดระดับน้ำตาลต่ำในเลือดถ้าใช้เป็นยาเดี่ยวหรือใช้ร่วมกับยา metformin หรือ pioglitazone  และไม่ทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหลังการรักษาเมื่อเทียบกับยา sulfonylurea  หรือ pioglitazone    ข้อมูลในแง่ความปลอดภัยหลังจากมีการใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลกมากกว่า 5 ปี พบว่าผลข้างเคียงไม่แตกต่างจากยาหลอก  อย่างไรก็ตามมีรายงานผู้ใช้ยาเกิดภาวะตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน  ถึงแม้ว่าจะไม่มากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  จึงไม่แนะนำให้ใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่เป็นหรือมีประวัติตับอ่อนอักเสบ     ในผู้ป่วยโรคไตที่มีการทำงานของไตลดลงสามารถใช้ยาในกลุ่มนี้ได้อย่างปลอดภัยแต่อาจจะต้องปรับขนาดยาขึ้นยากับชนิดยาแต่ละตัว

    ปัจจุบันแนวทางการรักษาโรคเบาหวานชนิดที่สองของประเทศไทยแนะนำให้ใช้ยา metformin เป็นยาตัวแรกในการลดระดับน้ำตาลถ้าไม่มีข้อห้ามในการใช้ยา metformin เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการรักษาดี ผลข้างเคียงน้อย มีความปลอดภัยสูงและราคาถูก    ยา sulfonylurea เป็นยาลดน้ำตาลตัวที่สองเมื่อไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ด้วยยา metformin ตัวเดียว  เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการรักษาดี  ปลอดภัยและราคาถูก   อย่างไรก็ตามผลข้างเคียงของยา sulfonylurea อาจจะทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือด    ดังนั้นในผู้ป่วยที่เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดขั้นรุนแรงจากยา sulfonylurea หรือมีความเสี่ยงสูงในการเกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดขั้นรุนแรงการใช้ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors จึงเป็นทางเลือกที่ดีเพราะไม่ก่อให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดเมื่อใช้ร่วมกับยา metformin     ในกรณีที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหลังจากได้ยา metformin และ sulfonylurea ขนาดเต็มที่แล้ว  ยาลดน้ำตาลตัวที่สามที่จะเสริมอาจจะเลือกเป็นยาฉีดอินสุลิน  หรือยาเม็ดลดน้ำตาลกลุ่ม DPP-4 inhibitors หรือ pioglitazone ก็ได้  อย่างไรก็ตามในกรณีที่ระดับน้ำตาลค่อนข้างสูงมากเช่น HbA1c มากกว่า 9%   ยาฉีดอินสุลินน่าจะเหมาะสมกว่าเนื่องจากลดระดับน้ำตาลได้มากกว่า      นอกจากนี้การใช้ยาเม็ดลดน้ำตาลร่วมกันสามตัวยังสามารถใช้ metformin + DPP-4 Inhibitors + pioglitazone การใช้ยาสามชนิดดังกล่าวร่วมกันมีข้อดีคือไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดได้

โดยสรุป ยาในกลุ่ม DPP-4 inhibitors เป็นยากลุ่มใหม่ที่มีคุณสมบัติลดระดับน้ำตาลได้ดีใกล้เคียงกับยาเม็ดลดระดับน้ำตาลกลุ่มเดิมโดยที่ไม่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำในเลือดและน้ำหนักตัวไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อเทียบกับยากลุ่มเดิม  และมีผลข้างเคียงไม่ต่างจากยาหลอก    แต่เนื่องจากยานี้ยังมีราคาแพงจึงควรเลือกใช้อย่างเหมาะสมเพื่อเกิดประโยชน์สูงสุด

 

เอกสารอ้างอิง

  1. A.J. Scheen.  DPP-4 inhibitors in the management of type 2 diabetes: A critical review of head-to-head trials.  Diabetes and Metabolism 2012;38:89-1012.

      สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย  ในแนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ.2554  พิมพ์ครั้งที่ 1  บริษัทศรีเมืองการพิมพ์ จำกัด  กรุงเทพ

 

 

 

แก้ไขล่าสุด ใน วันศุกร์ที่ 04 ตุลาคม 2013 เวลา 16:11 น.
 
August 2019
M T W T F S S
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
 
Follow us on
 
      

© 2011-2019 THE ROYAL COLLEGE OF PHYSICIANS OF THAILAND (RCPT) All right reserved
View counter stats